در صنایع حساسی مانند نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاهها و نیروگاهها، کوچکترین جرقه میتواند فاجعهای جبرانناپذیر به بار آورد. در این میان، گلند های فلزی ضد انفجار به عنوان یکی از اجزای کلیدی در سیستمهای کابلکشی صنعتی، نقش حیاتی در حفظ ایمنی ایفا میکنند. این قطعات کوچک اما راهبردی، وظیفه ایجاد اتصال ایمن و آببندی شده بین کابل و تجهیزات الکتریکی (مانند تابلو برق، جعبه تقسیم، موتورها و سنسورها) را بر عهده دارند و از نفوذ گازها، بخارات قابل اشتعال و گرد و غبار به درون محفظههای الکتریکی جلوگیری میکنند .
انتخاب صحیح گلند ضد انفجار، چه از جنس استیل (Stainless Steel) و چه از جنس برنجی (Brass)، مستلزم آگاهی از استانداردها، نوع کابل، شرایط محیطی و طبقهبندی مناطق خطرناک است. در این مقاله، به صورت جامع و تخصصی به بررسی گلندهای فلزی ضد انفجار، ویژگیها، کاربردها و نکات کلیدی در خرید آنها میپردازیم.
گلند فلزی ضد انفجار چیست و چرا اهمیت دارد؟
گلند ضد انفجار (Explosion-Proof Cable Gland) یک وسیله مکانیکی است که برای اتصال و محکمسازی انتهای کابلهای الکتریکی به تجهیزات در محیطهای دارای اتمسفر انفجاری (مانند Zone 1 و Zone 2) طراحی و ساخته میشود.
اهمیت استفاده از این گلندها زمانی مشخص میشود که بدانیم ورودیهای کابل در تجهیزات الکتریکی، یکی از نقاط نشت بالقوه برای گازها و مواد قابل اشتعال هستند. یک گلند ضد انفجار استاندارد با ایجاد آببندی کامل در چند ناحیه (روی روکش کابل، روی آرمور فلزی و روی بدنه تجهیز) و همچنین با استفاده از مواد باکیفیت و طراحی خاص، تضمین میکند که در صورت بروز جرقه در داخل تجهیز، این جرقه به بیرون منتقل نشده و باعث انفجار در محیط نشود.
انواع گلند فلزی ضد انفجار از نظر جنس: استیل و برنجی
یکی از مهمترین پارامترها در انتخاب گلند ضد انفجار، جنس بدنه آن است که متناسب با شرایط محیطی (رطوبت، مواد شیمیایی، خوردگی) تعیین میشود.
جدول ۱: مقایسه جامع گلند استیل و گلند برنجی ضد انفجار
| ویژگی | گلند استیل ضد انفجار (Stainless Steel) | گلند برنجی ضد انفجار (Brass) |
|---|---|---|
| جنس تشکیلدهنده | فولاد ضد زنگ یا استنلس استیل (معمولاً گرید 304 یا 316) | آلیاژ مس و روی (برنج) |
| مقاومت در برابر خوردگی | بسیار بالا (ایدهآل برای محیطهای دریایی، اسیدی و شدیداً خورنده) | خوب، اما در محیطهای بسیار خورنده نیاز به آبکاری دارد |
| مقاومت مکانیکی | بسیار بالا (مقاومت عالی در برابر ضربه، فشار و ارتعاشات) | بالا (مناسب برای اکثر محیطهای صنعتی) |
| وزن | نسبتاً سنگین | متوسط |
| قیمت | بالا (گرانترین گزینه) | مقرونبهصرفهتر از استیل |
| کاربرد اصلی | محیطهای دریایی (سکوهای نفتی، کشتیسازی)، صنایع شیمیایی خورنده، مناطق با رطوبت دائمی | صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در محیطهای معمولی، پالایشگاهها، نیروگاهها |
| روکش/آبکاری | معمولاً بدون روکش (خود استیل ضدزنگ است) | اغلب با نیکل آبکاری میشود (برنج آبکاری نیکل) تا مقاومت به خوردگی افزایش یابد |
نکته بسیار مهم: آیا گلند تمام استیل داریم؟
یکی از باورهای غلط رایج در بازار، وجود گلندهای “۱۰۰ درصد استیل” یا “تمام استیل” است. به گفته کارشناسان، بسیاری از گلندهایی که با نام “استیل” فروخته میشوند، در واقع از جنس برنج با آبکاری کروم نیکل هستند که به آن “آبکاری استیل” میگویند. این آبکاری باعث میشود گلند خواص فیزیکی مشابه استیل پیدا کند و در برابر خوردگی مقاوم باشد، در حالی که قیمت آن بسیار مقرونبهصرفهتر از استیل خالص است . شرکتهای معتبر جهانی مانند CMP نیز از این روش استفاده میکنند. بنابراین، هنگام خرید دقت کنید و فریب ادعاهای بیاساس درباره “تمام استیل بودن” را نخورید .
انواع گلند فلزی ضد انفجار از نظر ساختار: آرموردار و بدون آرمور
گلندهای فلزی ضد انفجار بر اساس نوع کابلی که برای آن طراحی شدهاند، به دو دسته اصلی تقسیم میشوند.
۱. گلند آرموردار (Armoured Cable Gland)
این نوع گلند برای کابلهای زرهدار یا آرموردار (مانند SWA یا AWA) که دارای یک لایه محافظ فلزی (فولادی یا آلومینیومی) در زیر روکش هستند، استفاده میشود.
- عملکرد: گلند آرموردار علاوه بر آببندی و ثابتکردن کابل، آرمور فلزی را نیز درون بدنه خود مهار کرده و با استفاده از مکانیزم خاصی، آن را به زمین (ارت) متصل میکند. این کار باعث افزایش مقاومت مکانیکی کابل در برابر کشش و ضربه شده و مسیر پیوستهای برای ارتینگ ایجاد میکند.
- اجزا: این گلندها معمولاً از قطعات بیشتری نسبت به نوع بدون آرمور تشکیل شدهاند (مثلاً ۵ تکه، ۷ تکه یا ۹ تکه) تا بتوانند آرمور را به خوبی مهار کنند.
- کاربرد: محیطهایی که احتمال آسیب فیزیکی به کابل وجود دارد (مانند کابلکشیهای طویل، مسیرهای باز یا مناطق پرتردد صنعتی) .
۲. گلند بدون آرمور (Unarmoured / Braid / Plain Cable Gland)
این گلند برای کابلهای بدون زره (بدون لایه محافظ فلزی) طراحی شده است .
- عملکرد: وظیفه اصلی این گلند، آببندی کامل ورودی کابل به تجهیز و ثابت نگهداشتن کابل برای جلوگیری از کشیده شدن و آسیب به اتصالات داخلی است .
- اجزا: ساختار سادهتری دارد و معمولاً از ۳ تا ۵ تکه تشکیل میشود .
- کاربرد: در مکانهایی که کابل در برابر آسیبهای مکانیکی شدید محافظت میشود (مثلاً داخل داکتها یا ترانشهها) یا در فاصله کوتاه بین تجهیزات.
استانداردها و گواهینامههای بینالمللی
برای اطمینان از عملکرد صحیح گلند در محیطهای پرخطر، وجود گواهینامههای معتبر الزامی است. مهمترین این استانداردها عبارتند از:
- ATEX: استاندارد اجباری برای بازار اروپا.
- IECEx: استاندارد بینالمللی که پذیرش جهانی دارد .
- درجه حفاظت (IP): گلندهای ضد انفجار معمولاً دارای درجه حفاظت IP66 تا IP68 هستند که نشاندهنده مقاومت کامل در برابر نفوذ گرد و غبار و آب میباشد.
راهنمای انتخاب سایز و نوع رزوه گلند
انتخاب سایز صحیح گلند بر اساس قطر کابل و نوع رزوه ورودی تجهیز انجام میشود. رزوهها انواع مختلفی دارند که رایجترین آنها عبارتند از:
- رزوه متریک (M): رایجترین نوع در پروژههای جدید و بر اساس استاندارد ISO (مانند M20، M25، M32، M40، M50، M63، M75، M90) .
- رزوه PG (Panzer-Gewinde): مربوط به استانداردهای قدیمی آلمان (مانند PG9, PG11, PG16, PG21, PG29) .
- رزوه NPT: استاندارد آمریکایی (مخروطی شکل).
- رزوه G (BSP): استاندارد بریتانیایی .
جدول ۲: راهنمای تقریبی انتخاب سایز گلند فلزی بر اساس قطر کابل (مثال برای گلندهای M)
| سایز گلند (متریک) | محدوده قطر کابل (بدون آرمور) | محدوده قطر کابل (آرموردار) |
|---|---|---|
| M20 | ۶ – ۱۲ میلیمتر | ۶ – ۱۲ میلیمتر |
| M25 | ۱۳ – ۱۸ میلیمتر | ۱۳ – ۱۸ میلیمتر |
| M32 | ۱۸ – ۲۵ میلیمتر | ۱۸ – ۲۵ میلیمتر |
| M40 | ۲۵ – ۳۵ میلیمتر | ۲۵ – ۳۵ میلیمتر |
| M50 | ۳۵ – ۴۴ میلیمتر | ۳۵ – ۴۴ میلیمتر |
| M63 | ۴۴ – ۵۴ میلیمتر | ۴۴ – ۵۲ میلیمتر |
| M75 | ۵۴ – ۶۴ میلیمتر | ۵۲ – ۶۰ میلیمتر |
| M90 | ۶۴ – ۷۵ میلیمتر | ۶۰ – ۷۰ میلیمتر |
توجه: این اعداد تقریبی هستند و برای هر برند و مدل خاص ممکن است متفاوت باشند. همیشه به کاتالوگ فنی سازنده مراجعه کنید .
اجزای جانبی گلند فلزی ضد انفجار
در کنار خود گلند، گاهی از قطعات زیر نیز استفاده میشود:
- مهره قفلی (Locknut): برای محکمکردن گلند روی بدنه تجهیز.
- واشر آببندی (Sealing Washer): برای ایجاد آببندی بین گلند و بدنه تجهیز.
- ارت تگ (Earth Tag): یک قطعه فلزی که برای اتصال سیم ارت به گلند (به ویژه در گلندهای آرموردار) استفاده میشود.
- شرود (Shroud): یک پوشش پلاستیکی یا فلزی که روی گلند نصب میشود تا از آن در برابر شرایط محیطی و ضربات محافظت کند و ظاهری مرتبتر به کابلکشی بدهد.
نمودار فرآیند انتخاب گلند فلزی ضد انفجار
عوامل موثر بر قیمت گلند فلزی ضد انفجار
قیمت گلندهای فلزی ضد انفجار به عوامل متعددی بستگی دارد که آگاهی از آنها به خرید هوشمندانه کمک میکند:
- جنس بدنه: گلندهای استیل گرانترین، برنجی آبکاری شده متوسط و برنجی ساده ارزانترین هستند .
- سایز: هر چه سایز گلند بزرگتر باشد (مثلاً M63 به جای M20)، قیمت آن به طور تصاعدی افزایش مییابد .
- نوع (آرموردار یا بدون آرمور): گلندهای آرموردار به دلیل پیچیدگی ساختاری و قطعات بیشتر، قیمت بالاتری نسبت به نوع بدون آرمور دارند .
- برند و گواهینامهها: برندهای معتبر اروپایی (مانند CMP، Hawke) یا برندهای داخلی با کیفیت (مانند ماشین سازی شمال) که دارای گواهینامههای بینالمللی هستند، قیمت بیشتری نسبت به نمونههای بینام و بدون تاییدیه دارند. به عنوان مثال، قیمت یک گلند ضد انفجار با تاییدیه میتواند تا سه برابر نمونه مشابه ساده و بدون تاییدیه باشد.
سوالات متداول (FAQ) درباره گاند های فلزی ضد انفجار
گلند ضد انفجار دارای طراحی خاص، مواد اولیه مرغوب و گواهینامههای معتبر (مانند ATEX) است که تضمین میکند در صورت بروز جرقه یا حرارت در داخل تجهیز، مانع از انتقال آن به محیط بیرون و ایجاد انفجار شود. گلندهای معمولی چنین قابلیتی ندارند و استفاده از آنها در مناطق پرخطر ممنوع است.
به کابل خود نگاه کنید. اگر کابل شما دارای یک لایه زره فلزی (مشبک یا فولادی) در زیر روکش اصلی است، به گلند آرموردار نیاز دارید. در غیر این صورت، گلند بدون آرمور کافی است .
گلند برنجی خام در برابر رطوبت و خوردگی آسیبپذیر است. اما گلند برنجی آبکاری نیکل شده مقاومت بسیار خوبی در برابر رطوبت و خوردگی دارد و برای اکثر محیطهای صنعتی مرطوب مناسب است. برای محیطهای شدیداً خورنده (مانند صنایع دریایی و شیمیایی)، گلند استیل گزینه بهتری است .
این اعداد به تعداد قطعات تشکیلدهنده گلند اشاره دارد. هر چه تعداد قطعات بیشتر باشد، معمولاً گلند برای کابلهای خاصتر (مانند کابلهای آرموردار با لایههای محافظ متنوع) طراحی شده و عملکرد دقیقتری دارد .
نصب گلندهای ضد انفجار نیاز به دقت و تخصص دارد. آببندی نامناسب، سفت نکردن صحیح قطعات یا انتخاب نادرست سایز میتواند عملکرد ضد انفجار آن را کاملاً از بین ببرد. توصیه میشود نصب توسط تکنسینهای ماهر و آشنا به دستورالعملهای سازنده انجام شود.
قیمت بسیار متغیر است و به عوامل ذکر شده بستگی دارد. برای اطلاع از قیمتهای بهروز، بهتر است با توجه به سایز، جنس و برند مورد نظر خود، با ما تماس بگیرید .
نتیجهگیری
گلندهای فلزی ضد انفجار (استیل و برنجی) یکی از اساسیترین ارکان ایمنی در صنایع حساس هستند. انتخاب درست بین این دو جنس، انتخاب نوع آرموردار یا بدون آرمور، و دقت در تطابق سایز با کابل و استانداردها، تضمینکننده عملکرد صحیح سیستم در شرایط بحرانی است. اگرچه قیمت این تجهیزات نسبت به نمونههای معمولی بالاتر است، اما این هزینه در برابر ارزش جان انسانها و سرمایههای ملی ناچیز است.
جهت خرید محصولات ضد انفجار و دریافت مشاوره رایگان در این باره میتوانید با شماره های درج شده در سایت تماس حاصل فرمائید تا مشاورین ما در تجهیزات صنعتی شویا پارس پاسخگوی نیاز شما عزیزان باشد:
۰۹۳۶-۲۷۱۷۵۷۸
۰۲۱-۳۳۹۹۴۶۱۰
گلند فلزی ضد انفجار مدل E1FW
گلند فلزی کابل ضد انفجار
مجموعه محصولات CMP ازجمله گلندهای کابلهای ضد انفجار فلزی دارای گواهینامه آخرین استانداردهای فنی بین المللی است. تجربه بالای شرکت CMP در طراحی و ساخت گلند های کابل فلزی ضد انفجار با ویژگیهای پیشرفته و طراحی نوآورانه باعث شده است که محصولات این شرکت در بزرگترین پروژه های صنعت های مختلف از جمله پتروشیمی ، پالایشگاه ها و … استفاده شده است
گلند ضد انفجار میتکس سری HG
گلند ضد انفجار میتکس سری HG یک راهکار پیشرفته برای محافظت از تجهیزات الکتریکی در محیطهای خطرناک و صنعتی است. این محصول با استانداردهای جهانی و گواهیهای ATEX و IECEx طراحی شده است و برای استفاده در نواحی با خطرات انفجاری در زونهای 1، 2، 21 و 22 مناسب میباشد.
گلند کابل A2F ضد انفجار CMP
گلند کابل A2F ضد انفجار CMP
جدول و قیمت گلند کابل ضد انفجار CMP A2F را می توانید در پایین مشاهده فرمایید.
شرکت CMP با تقریباً 60 سال تجربه در ساخت محصولات مختلف و همچنین تولید گلند های کابل ضد انفجار به دانش فنی و تخصص فراوانی در این زمینه دست یافته است که طیف گسترده ای از این مدل محصولات را در سراسر جهان به فروش می رساند.
شرکت CMP با داشتن متخصصان و مهندسانی که دائماً برای بهبود محصولات و معرفی محصولات جدید با استانداردها بالا و با کیفیت که ایمنی و قابلیت اطمینان سیستم را افزایش می دهد، جهت بهبود هرچه بیشتر خدمات تلاش میکنند.
گلند کابل CG 453 PEREX شرکت توان عمران صنعت
گلند کابل CG 453 PEREX شرکت توان عمران صنعت یکی از محصولات با کیفیت و ایمن در دسته تجهیزات الکتریکی است که برای اتصال و محافظت از کابلها در محیطهای صنعتی و پرخطر طراحی شده است. این گلند با ویژگیهای خاص خود، بهویژه در محیطهای با خطر انفجار و شرایط سخت، عملکردی مطمئن و پایدار ارائه میدهد.
گلند کابل های ضد انفجار هاواک HAWKE و انواع سایزهای آنها
گلند کابل های ضد انفجار HAWKE بهعنوان یکی از محصولات برتر در زمینه حفاظت از کابلها در محیطهای خطرناک شناخته میشوند. این گلندها بهطور خاص برای استفاده در صنایع مختلفی که در معرض خطرات انفجاری و آتشسوزی قرار دارند، طراحی و تولید شدهاند. با توجه به کیفیت بالا، ایمنی و فناوریهای پیشرفته بهکاررفته در تولید این محصولات، HAWKE توانسته است به یکی از نامهای معتبر در بازار جهانی تبدیل شود.
گلند کابل استیل میتکس – راهحلی مطمئن برای آببندی و حفاظت کابلها
گلندهای کابل برند میتکس با طراحی مهندسیشده و رعایت استانداردهای بینالمللی، راهحلی ایدهآل برای آببندی، حفاظت مکانیکی و اتصال ایمن کابلها در محیطهای صنعتی و شرایط سخت ارائه میدهند. این گلندها در انواع مختلف برای کاربردهای متنوع تولید شدهاند.
